KrishanLalDr7“ਅੱਜ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ...”
(22 ਨਵੰਬਰ 2026)

 

ਅੱਜ ਦੇ ਇਸ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਬੇਹੱਦ ਵਿਅਸਤ, ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਅਥਾਹ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪਟਾਉਣ ਦੀ ਹੋੜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ, ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਦੌੜ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਨੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਮਾਰੂ ਅਸਰ ਸਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਸੋਚ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਸਾਫ ਝਲਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬੇਸਬਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਯਾਨੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਣਨ, ਸਮਝਣ ਜਾਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨ ਦਾ ਧੀਰਜ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤਫਹਿਮੀ, ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਬਹਿਸ ਜਾਂ ਘਰੇਲੂ ਅਣਬਣ ਵੀ ਕੁਝ ਹੀ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸਬਰ ਦਾ ਦਾਮਨ ਛੁੱਟ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰਾਂ ਦਾ ਸੁਖਾਵਾਂ ਮਾਹੌਲ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਚਾਰ-ਦਿਵਾਰੀ ਅੰਦਰ ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਮਤਭੇਦ ਅੱਜ ਇੰਨੇ ਖਤਰਨਾਕ ਮੋੜ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਕਤਲ ਵਰਗੇ ਅਤਿਅੰਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਹੈਦਰਾਬਾਦ (ਮੀਰਪੇਟ ਇਲਾਕੇ) ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਜ਼ 10 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਮਾਸੂਮ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਖੁਦ ਵੀ ਫਾਹਾ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵਨ ਲੀਲ੍ਹਾ ਖਤਮ ਕਰ ਲਈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਦੇ ਦੁਰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਜੋੜੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਦੋ ਨਾਬਾਲਗ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖੁਦ ਫਾਹਾ ਲੈ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਸਾਈਡ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਲੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਫ ਜ਼ਿਕਰ ਸੀ।

ਰੁਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰਾਂ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਾਮੂਲੀ ਤਕਰਾਰ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਹਿੰਸਕ ਰਸਤੇ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲੇ ਸਿਰਫ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਫਰਤ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਿਲ ਕੰਬਾਊ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਪੂਰੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਕਰਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਬਹੁਤੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਝਗੜਿਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਭਾਰੀ ਕਰਜ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਚਲਾਉਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮਦਰਦੀ ਜਾਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਲਾਂਭੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਸੋਚਣ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਵਾਬ ਦੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਘਟਨਾ ਇਸਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਇੱਕ ਲਾਚਾਰ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਗਲਾ ਘੁੱਟ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਵੀ ਫਾਹੇ ਨਾਲ ਲਟਕ ਕੇ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ।

ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਦਨਾਕ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਕਲੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੇਕਸੂਰ ਬੱਚੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਸ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਕੋਈ ਕਸੂਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਾਪੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਬੇਵਸੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਿਗਰ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਜੋੜੇ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਭਾਖੜਾ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਚਾ ਲਿਆ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨੋਂ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੇ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮਰ ਗਏ। ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਖੋਂ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਅਜੋਕੇ ਡਿਜਿਟਲ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਧਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਹੋੜ, ਗਲਤ ਪੋਸਟਾਂ, ਅਫਵਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਨਸਿਕ ਉਲਝਣਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਦਾਯੂੰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾ ਇਸਦਾ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ’ਤੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਵਾਜਿਬ ਪੋਸਟ ਪਾਉਣ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਲੀਲ੍ਹਾ ਖਤਮ ਕਰ ਲਈ। ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਰਚੁਅਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਖੋਰਾ ਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ, ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਕਲੰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਡੂੰਘੇ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹ, ਕੌਂਸਲਿੰਗ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਘੁਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਘੁਟਨ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਘਾਤਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਲੰਮਾ ਤਜਰਬਾ, ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਮਮਤਾ ਭਰੀ ਛਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਡੋਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਘਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਦੁੱਖ ਵੰਡਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਹੱਥ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਇਕਹਿਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ (ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫੈਮਿਲੀਜ਼) ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਚਾਰ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕੱਲਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਇਕੱਲਾਪਨ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰੀ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਗੱਲ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਸੀਬਤ ਅਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨਮੋਲ ਦਾਤ ਹੈ। ਦੁੱਖ, ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦੌਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਹਾਰ ਮੰਨ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਿੰਮਤ, ਸੰਜਮ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਅਸਲ ਬਹਾਦਰੀ ਹੈ।

ਹਾਲਾਤ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਵਿਗੜ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮਸਲੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਦੇ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਉਛਾਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਸੀ ਸਹਾਰਾ ਬਣਨ। ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਮਨੋਬਲ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਸੁਹਿਰਦ ਸੰਵਾਦ ਹੀ ਹਰ ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਲਾਜ ਹੈ।

ਅੱਜ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣੇਬਾਣੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰੀਏ। ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ, ਸਤਿਕਾਰ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਤਦ ਹੀ ਅਸੀਂ ਆਤਮਹੱਤਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਇਸ ਖੌਫਨਾਕ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਾਂਗੇ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰ ਸਕਾਂਗੇ।

*       *       *       *       *

ਨੋਟ: ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।
ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ: (This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.)

About the Author

ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ

ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਾਲ

Retd. Lecturer (Political Science)
WhatsApp (91 - 62831 - 16797)
Email: (drkrishan365@gmail.com)

More articles from this author