“ਯਾਦ ਰਹੇ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫਿਆਂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਮਾਂ ਕਦੇ ...”
(10 ਮਈ 2026)
ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਸਤਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਮਲੀ ਹੈਲਥ ਸਰਵੇ 2019-22 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਂਆਂ ਖੋਜਾਂ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਆਮ ਜੀਵਨ ਕਾਲ (Life expectancy) ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਾਲ (74.4 ਸਾਲ) ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ (71.2 ਸਾਲ) ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ 3-4 ਸਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਜਿਊਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰ ਲਗਭਗ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਸ ਪੜਾਅ ’ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖ ਭਾਲ ਅਤੇ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।
ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੋਕ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਵਸ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਤੋਹਫੇ ਆਦਿ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਮਹਿੰਗੇ ਮਹਿੰਗੇ ਕਾਰਡ ਭੇਜ ਕੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਪਿੱਛੇ ਕਿੰਨਾ ਦਰਦ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿੰਨੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ, ਦਹਿਸ਼ਤ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪੀੜਾ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਹਿੰਗਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਗੁਲਦਸਤਾ ਭੇਟ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ? ਜਾਂ ਇਹ ਹੀ ਹੈ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਢੰਗ ਜਾਂ ਮਕਸਦ? ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੇਵਲ ਮਾਂ ਹੀ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਵਸਤ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਜਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਂ ਹੀ ਹੈ। ਬੱਚਾ ਜਦੋਂ ਤਕ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਜਾਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਖਾ ਪੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿਓ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਰੋਲ ਹੈ। ਪਰ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਬੱਚਾ ਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਪੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਾਲ ਪੋਸ ਕੇ ਵੱਡਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਉਹ ਜਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜੋਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹੁਣ ਨਕਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬੋਝ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਜਿਓਗਰਾਫਿਕ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਫਰਾਂਕੋ-ਪਰਸ਼ੀਆ ਯੁੱਧ ਉਪਰੰਤ ਸਿਵਲ ਵਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਆਲਮੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਜੂਲੀਆ ਵਾਰਡ ਹੋਵ (Julia Ward Hove) ਜਿਹੜੀ ਇੱਕ ਲਿਖਾਰੀ ਅਤੇ ਕਵਿੱਤਰੀ ਸੀ, ਨੇ ‘ਮਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿਵਸ’ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਉਸਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਪੱਛਮੀ ਵਰਜੀਨੀਆ ਦੀ ਐਨਾ ਰੀਵਸ ਜਾਰਵਿਸ (Anna Reeves Jarvis) ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦੀ ਮੌਤ 5 ਮਈ 1905 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੋਵ ਅਤੇ ਜਾਰਵਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਸਾਂਝੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲ ਸਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਇਵੇਂ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪੱਛਮੀ ਵਰਜੀਨੀਆ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਘਰੇਲੂ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਲੋਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਗਏ ਸਨ। ਜਾਰਵਿਜ਼ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਤਾਂ ਕਿ ਆਲਮੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਸਦੀ ਧੀ ਆਨਾ ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਅਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਨਾਅਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1908 ਵਿੱਚ ਐਂਦਰੀਓਸ ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਐਪੀਸਕੋਪਲ (Andrews Methodists Episcopal) ਚਰਚ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਦਰ ਡੇ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। 1914 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਵੁਡਰੋ ਵਿਲਸਨ (Woodrow Wilson) ਨੇ ਵੀ ਜਾਰਵਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸੁਝਾਏ ਬਿੱਲ ਉੱਪਰ ਦਸਤਖਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਮਰਦ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੋਰਚਿਆਂ ਉੱਪਰ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਔਰਤਾਂ ਘਰ ਬਾਰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਵੱਲ ਘੱਟ ਤਵੱਜੋ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼, ਜਿਹੜੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਜਨਮ ਦਰ ਘਟਣ ਲੱਗੀ। ਘਟਦੀ ਵਸੋਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਉਲਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਭਾਂਪਦੇ ਹੋਏ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਵੇਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ।
ਅੱਜ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੋਕ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੇਕ ਅਤੇ ਤੋਹਫਿਆਂ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਜਿਸ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਭਾਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਹੁਣ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੇ ਤੋਹਫੇ, ਪਸੰਦੀਦਾ ਕੱਪੜੇ, ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਤਕ ਮਹਿਦੂਦ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਉਸ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਨੀਮ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੋਰ ਗਰਮੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੁੱਲ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬਾਕੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਨੂੰ ਛੰਡ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਦਾ ਸਗੋਂ ਸੁੱਕਦੇ ਸੁੱਕਦੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਖੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਲਗਾਓ ਵੀ ਕੁਝ ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਵਸਤੂਆਂ ਜਾਂ ਤੋਹਫਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ ਉਵੇਂ ਹੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ, ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਢਲਦੀ ਉਮਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਪਾਸੋਂ ਕੁਝ ਉਮੀਦਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਝਦਾਰ, ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬੱਚੇ ਮਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ ਦਾ ਰਿਣ ਕਦੇ ਵੀ ਚੁਕਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਸਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਪਰ ਕੁਝ ਕੁ ਬੱਚੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਤੇਜ਼-ਤਰਾਰ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁਕਾਮ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਉੱਪਰ ਪਿਓ ਦਾ ਥਾਪੜਾ ਅਤੇ ਸਿਰ ’ਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਕਾਹਲੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਇੱਕ ਬੋਝ ਵਾਂਗ ਜਾਪਣ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨਾਜ਼ਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਥ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਬਿਰਧ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਦ ਰਹੇ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫਿਆਂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਮਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਜਿਤਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ। ਮਾਂ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਉਹ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਹੈ। ਸੁਹਜ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਠਹਿਰਾਵ ਉਸਦੇ ਰੋਮ ਰੋਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਥਾਂ ਸੁਆਕੇ ਆਪ ਗਿੱਲੀ ਥਾਂ ਸੌਂ ਜਾਣਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਾਵਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੋ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਅਮੀਰ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਮਾਂ ਦਿਵਸ ਮਨਾਈਏ। ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦਿਓ, ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਮਾਣ ਕਰੋ। ਔਲਾਦ ਦਾ ਸੁੱਖ ਮਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫਾ ਹੈ।
* * * * *
ਨੋਟ: ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।
ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ: (sarokar2015@gmail.com)
