“ਸ਼ਾਇਦ ਇਤਿਹਾਸ ਇਹ ਲਿਖੇਗਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ...”
(24 ਸਤੰਬਰ 2026)
ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਆਪ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹਾਂ?ਏਆਈ ਦੇ ਮੋਢੀ ਜੈਫਰੀ ਹਿੰਟਨ ਵਰਗੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਣੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਏਆਈ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਪਰ ਅੱਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਇਸ ਚਿਤਾਵਣੀ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
ਏਆਈ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੁਣ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੇ ‘ਡੀਪਸੀਕ’ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਏਆਈ ਮਾਡਲਾਂ ਨੇ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦਿਖਾ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਪਰ-ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਜਾਂ ‘ਉੱਨਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨਤਾ’ ਦੇ ਜਲਦ ਨਿਰਮਾਣ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਸੰਦ ਸਮਝਕੇ ਵਰਤ ਰਹੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਦੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ।
ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੌੜ
ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਦੇਸ਼ ਸੁਪਰ-ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇੱਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੀ ਇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ‘ਸਟਾਰਗੇਟ’ ਵਰਗੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਪਰ-ਚਿਪਸ (ਜੀਪੀਯੂਜ਼) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਤ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੀਨ, ਯੂਕੇ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਏਆਈ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਵਾਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਰੱਕੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੂਗਲ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਚਿਪਸ - ਏਆਈ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਕਵਾਂਟਮ ਚਿਪਸ ਵਿਹਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਏਆਈ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਗਤੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਏਆਈ ਆਪ ਕਵਾਂਟਮ ਚਿਪਸ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਏਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਚਿਪਸ ਏਆਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣਗੀਆਂ - ਇਹ ‘ਪੋਜ਼ਿਟਿਵ ਫੀਡਬੈਕ ਲੂਪ’ ਅਡਵਾਂਸਡ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਏਆਈ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਫਰਕ
ਕੁਝ ਸ਼ੱਕੀ ਲੋਕ ਤਰਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਏਟੀਐਮ) ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਏਆਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਦਿਮਾਗੀ ਕੰਮ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ: ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲਈ ਸੀ, ਪਰ ਏਆਈ ਮਨੁੱਖੀ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਸ਼ਕਤੀ’ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰਾਂ ਜਾਂ ਡੇਟਾ ਐਂਟਰੀ ਵਰਗੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉੱਚ ਹੁਨਰਮੰਦ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਡਾਕਟਰਾਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ, ਵਕੀਲਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਕੋਡਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡਾਰਕ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਡੇਟਾ
ਹੁਣ ਅਜਿਹੀਆਂ ‘ਡਾਰਕ ਫੈਕਟਰੀਆਂ’ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਰੋਬੋਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਡੇਟਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਏਆਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ‘ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਡੇਟਾ’ ਬਣਾ ਕੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬਣਾ ਲਵੇਗਾ।
ਬਲੈਕ ਬਾਕਸ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ
ਏਆਈ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ‘ਬਲੈਕ ਬਾਕਸ’ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਕਿਵੇਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਏਆਈ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਆਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇਗਾ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਘਾਤਕ ਗਤੀ ਨਾਲ ਵਧਣਗੀਆਂ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ‘ਆਤਮ-ਸੁਰੱਖਿਆ’ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਆਉਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ। ਏਆਈ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਲਈ ਏਆਈ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣਾ ਸਿੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੰਤਕ ਯੁਵਾਲ ਨੋਆ ਹਰਾਰੀ ਅਤੇ ਏਲੋਨ ਮਸਕ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਏਆਈ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿਖਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਬਨਾਮ ਅਸੀਮਤ ਏਆਈ
ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਥੱਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਰਾਮ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ, ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਈਰਖਾ, ਜੰਗ ਅਤੇ ਭੂ- ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਏਆਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ 24 ਘੰਟੇ ਬਿਨਾਂ ਥੱਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਮਤ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਆਈ ਬਨਾਮ ਮਨੁੱਖ: ਕੀ ਅਸੀਂ ਕੀੜੀਆਂ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੇ?
ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਸੁਪਰ-ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਣਗੇ ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀੜੀਆਂ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀੜੀਆਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੀਆਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਂ ਸੜਕਾਂ ਕਿਉਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵੀ ਅਡਵਾਂਸਡ ਏਆਈ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਵਾਂਗੇ।
ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਏਆਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਊਰਜਾ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਬੇਲੋੜਾ ਅਤੇ ਸਰੋਤ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਭੋਜਨ, ਕੱਪੜੇ, ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਲੜਾਈ-ਝਗੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਥਾਹ ਸਰੋਤ ਬਰਬਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਏਆਈ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਹਰਕਤਾਂ ਬੇਤੁਕੀਆਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਤਰਕਹੀਣ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੁਪਰ-ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝੇਗੀ?
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਬੇਕਾਬੂ ਦੌੜ
ਜੇਕਰ ਏਆਈ ਇੰਨਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ: ਆਪਸੀ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ।
ਚੀਨ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਗੂਗਲ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੁਕ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ, ਓਪਨ-ਏਆਈ ਜਾਂ ਮੈਟਾ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣਗੇ। ਹਰ ਕੋਈ ‘ਨੰਬਰ ਵਨ’ ਬਣ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ’ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਓਪਨ-ਏਆਈ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੀਜਨਿੰਗ ਮਾਡਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਗੂਗਲ ਦੇ ਜੈਮਿਨੀ, ਐਨਥਰੋਪਿਕ ਦੇ ਕਲਾਊਡ ਅਤੇ ਮੇਟਾ ਦੇ ਲਲਾਮਾ ਮਾਡਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਹੋੜ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਏਲੋਨ ਮਸਕ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਵੀਦੀਆ ਜੀਪੀਯੂਜ਼ ਨਾਲ ‘ਕੋਲੋਸਸ’ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਏਆਈ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੁਣ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ: ਕੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ?
ਅੱਜ ਏਆਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਯੁੱਧਾਂ, ਡੀਪਫੇਕ, ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਰਾਜਕਤਾ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇਪਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਪਰ-ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ: ਕੀ ਏਆਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਰੋੜਾ ਸਮਝ ਕੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ?
ਸ਼ਾਇਦ ਇਤਿਹਾਸ ਇਹ ਲਿਖੇਗਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ‘ਉੱਨਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨਤਾ’ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਖੁਦ ਜਿਊਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸਨ।
* * * * *
ਨੋਟ: ਹਰ ਲੇਖਕ ‘ਸਰੋਕਾਰ’ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲਕੇ ਰੱਖੇ।
ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ: (sarokar2015@gmail.com)
