BalkarBajwa7ਕਿਸੇ ਸਨੇਹੀ ਤੇ ਬਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਕਨਸੋਅ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਹਰਨੇਕ ਉੱਡਕੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ...
(9 ਦਸੰਬਰ 2016)


HarnekSarabha2ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸਹਿਕਰਮੀ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਜੁਝਾਰੂ ਮਾਸਟਰ ਹਰਨੇਕ ਸਰਾਭਾ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਮਾੜੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ
ਗਹਿਰਾ ਸਦਮਾ ਲੱਗਾਸੁਧਾਰ ਕਾਲਜ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਰਵਿਸ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੀ ਹਰਨੇਕ ਨਾਲ ਬੜੀ ਹੀ ਸਨੇਹ ਭਰੀ ਸਾਂਝ ਰਹੀ ਹੈਜਿਗਰੀ ਦੋਸਤਾਂ ਵਰਗੀਥੋੜ੍ਹਾ ਸਹਿਜ ਹੋਣ ’ਤੇ ਉਹਦੇ ਅਭੁੱਲ ਮਾਅਰਕੇ ਜ਼ਿਹਨ ਤੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਛਾ ਗਏਹਰ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਸਰਾਭੇ ਮਿਲਕੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀਐਤਕੀਂ ਵੀ ਜਾਣਾ ਸੀ. ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹਦੇ ਸਵਾਸਾਂ ਨੇ ਉਹਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਮੁੜ ਮਿਲਾਂਗੇ’ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਬੋਲ ਵਫਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੱਤੇਜਿੱਥੇ ਉਹ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦਲੇਰ ਉੱਚ ਦੁਮਾਲੜਾ ਸੂਰਮਾ ਆਗੂ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਾਡੀ ਯਾਰਾਂ ਦੀ ਸੱਥ ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮੋਹਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ

ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦੇ ਜੰਮਪਲ ਨੂੰ ਉਸ ਫਿਜ਼ਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਸੇਵਾ, ਸਾਹਸ, ਨਿਸ਼ਕਾਮਤਾ, ਸਵੱਛ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਗੁਣ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦੀ ਬਰਸੀ ਤੇ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ ਤੋਂ ਨਸ਼ਰ ਹੁੰਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ ਸੀਇਨਕਲਾਬੀ ਭਾਸ਼ਨਾਂ, ਡਰਾਮਿਆਂ, ਓਪੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਹਦੇ ਜ਼ਿਹਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਉੱਕਰਿਆ ਗਿਆਬਰਸੀ ਪਿੱਛੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਸੇਵਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਿੰਦੜੀਏ ਬੜੀ ਔਖੀ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਢੇਰ ਸੁਖੱਲੀਆਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਪੈਰ ਪਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੱਖ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਝੱਲੀਆਂ ਨੇ।’ ਗੁਣਗੁਣਾਉਂਦੇ ਫਿਰਦੇਹਰਨੇਕ ਖੇਡ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕੀ ਤੇ ਉਦਮੀ ਸੀਉਹ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾਚਰੀ ਦੇ ਵੱਢ ਸਾਫ ਕਰ ਕੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਗਰਾਊਂਡਾਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਇਹ ਟੋਲੀ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਪੋਰਟਸ ਕਲੱਬ ਬਣ ਗਈ

ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਮੀਡੀਏ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਮਹਾਨ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਦੀ ਫੋਟੋ ਹਰਨੇਕ ਦੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣੀ ਸੀਉਹ ਤੇ ਉਹਦੇ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਅੰਡਰੇਟੇ ਗਏਜਦੋਂ ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ਰਚ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੇਕ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਏ ਹਨ, ਉਹਨੇ ਵੀ ਇਸ ਕਮਾਲ ਦੀ ਕਲਾ ਕਿਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਵਸੂਲ ਨਾ ਕੀਤਾਇਸ ਕਲੱਬ ਨੇ ਹੀ ਪਿੰਡਵਾਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਨੂੰ ਸਟੇਟ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾਹੁਣ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਸ਼ਹੀਦ ਦੀ ਬਰਸੀ ਤੇ ਸਟੇਟ ਪੱਧਰ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਪੁਲਿਸ, ਨਰੂੜ ਪਾਂਛਟਾ, ਮਾਹਲਪੁਰ, ਡੀਏਵੀ ਤੇ ਲਾਇਲਪੁਰ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨਸਮੁੱਚਾ ਪਿੰਡ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਹਰਨੇਕ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈਏਦਾਂ ਹੀ ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਰੂਹੇ-ਰਵਾਂ ਹੁੰਦਾ

ਹਰਨੇਕ ਦਸਵੀਂ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਸੁਧਾਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਲਾਂ ਮਾਰੀਆਂ5 ਹਜ਼ਾਰ ਮੀਟਰ ਰੇਸ ਦਾ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇੰਟਰ-ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆਘਰੇਲੂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਾਲਜ ਛੱਡ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਟਰੇਨਿੰਗ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰਕੇ, ਗੌਰਮੈਂਟ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਟਿੱਭਾ (ਕਪੂਰਥਲਾ) ਵਿੱਚ ਸਰਵਿਸ ਅਰੰਭ ਲਈਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰੀ ਗਿਆਬੀਏ ਪਿੱਛੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਸਟੇਟ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਡਿਗਰੀ ਕੀਤੀਇਸ ਅਰਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਟੀਚਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਆਗੂ ਵੱਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾਇੱਕ ਵਾਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਦੇ ਇੱਕ ਫਸਵੇਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦਿਆਂ ਅਧਿਆਪਕ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ

ਹਰਨੇਕ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਕਦੀ ਕੋਈ ਸਿੱਕ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਵਰਗਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਤੇ ਅਨੰਦ-ਮੰਗਲਮ ਕਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨਨਿਸ਼ਕਾਮ ਆਗੂ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖ਼ਰਚ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਕਰਦਾਏਦਾਂ ਉਹ ਅਗਲੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸਾ ਲਈ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾਇਹੋ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵੇਰ ਉਸ ਨੇ ਸਰਾਭੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਕਾਮਰੇਡ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਸੰਮਤੀ ਪੱਖੋਵਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਚੋਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾਮੁਕਾਬਲਾ ਅਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਦੇ ਤਕੜੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸੀਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਚੋਣ ਹਰਨੇਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਚੋਣ ਹੈਹਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਰਦਾ ਬੰਦੇ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਰਗ ਵੋਟ ਦਾ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦਾਹਰਨੇਕ ਦਾ ਰਸੂਖ਼ ਹੀ ਇੰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ

ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾਲੱਗੀਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਵੀ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਤੇ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੌ-ਲਸ਼ਕਰ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨਾਈਟ ਸਕੂਲਿੰਗ ਲਈ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਈਕਲਾਂ ਤੇ ਲੈ ਤੁਰਦਾਜਦੋਂ ਕੰਮ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਮਿਲਦੇ ਨਾ ਹੁੰਦੇ, ਉਹਦੀ ਸੱਥ ਸਕੂਲ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਵਿਹਲੀ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਢੀਆਂ, ਗੋਡੀਆਂ ਵੀ ਕਰਦੀਇਕ ਵਾਰ ਯੁਵਕ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਗਦਰੀ ਬਾਬਾ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਭਖਨਾ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਕਰਾਉਣਾ ਸੀਇਕੱਠ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ ਸਕੂਲ ਮਿਲਰ ਗੰਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਹੋਣਾ ਸੀਹਰਨੇਕ ਸਰਾਭਾ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਯਾਰਾਂ ਬੇਲੀਆਂ ਦਾ ਜਥਾ ਸਾਈਕਲਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜਿਆ

ਇੱਕ ਵਾਰ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਢਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀਹਰਨੇਕ ਪੂਰਾ ਸਰਗਰਮ ਸੀਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਧਰਨੇ ਲੱਗਦੇਸਰਕਾਰ ਧਰਨਾਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਬੁੜੇਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਗਏਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਡੱਕੇ ਅਧਿਆਪਕ ਪੂਰੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਨਦੁਪਹਿਰ ਬਾਅਦ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਹੁੰਦੇਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਵੀ ਮਾਸਟਰ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ ਸੀਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ ਪਾਰਟੀ ਸਕੂਲਿੰਗ ਕਾਮਰੇਡ ਬਾਬਾ ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਮੁਕੰਮਲ ਸਕੂਲ ਬੰਦੀ ਦੀ ਕਾਲ ਦੇ ਦਿੱਤੀਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੜਤਾਲ ਤੋੜਨ ਲਈ ਡਿਊਟੀ ਜਾਇਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਇਨਕਰੀਮੈਂਟ ਤੇ ਛੁੱਟੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾਕੁਝ ਮੈਂਬਰ ਡਿਊਟੀਆਂ ਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਏਆਪਣੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹਰਨੇਕ ਸਰਾਭਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਲਾ ਡਿਊਟੀ ਜਾਇਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਚਾਲ ਅਸਫਲ ਕੀਤੀ

ਉਹ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਦਿਨ ਰਾਤ ਭੱਜਾ ਫਿਰਦਾਬਹੁਤ ਹੀ ਸਹਿਜਮਤੇ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦਾ ਅਤੇ ਬੜੇ ਠਰ੍ਹੰਮੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾਕਦੀ ਭੱਜ-ਨੱਠ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖਿਆਆਪ ਗੱਲਾਂ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੂਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾਕਿਤੇ ਹੀ ਉਹ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਪਾਉਂਦਾਉਹ ਵੀ ਬੜੇ ਧੀਮੇ ਜਿਹੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਤੇ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲਸਾਡੀ ਸੱਥ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਸ਼ਾਦੀ, ਮੰਗਣੇ, ਭੋਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੁੰਦਾਘਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਇੰਨਾ ਕਰਦੇ ਕਿ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਬੈਗ ਉਹਨੂੰ ਹੀ ਫੜਾ ਦਿੰਦੇਪਿੱਛੋਂ ਸਾਰੇ ਲੈਣੇ-ਦੇਣੇ ਮੁਕਾ, ਬਕਾਇਆ ਮੋੜ ਸੁਰਖ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ

ਉਹ ਸਹਿਜਤਾ ਅਤੇ ਬੇਬਾਕਤਾ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੀਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਢਾਬੇ ਤੇ ਚਾਹ ਪੀਂਦਿਆਂ ਇੱਕ ਕਹਿੰਦੇ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹੰਕਾਰੀ, ਕੱਟੜ ਅਕਾਲੀ ਨੇ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਭੱਦੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲ ਦਿੱਤੇਹਰਨੇਕ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਵੱਟ ਖਾ ਗਿਅਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਏਨੀਆਂ ਖ਼ਰੀਆਂ, ਤੱਤੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਕਿ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਝੱਗ ਵਾਂਗ ਬੈਠ ਗਿਆਜਦੋਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਾਂਝੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਾਸਤੇ ਉਗਰਾਹੀ ਲਈ ਫਿਰਦਾ, ਬੱਸ ਮਿਲਕੇ ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਹਿੰਦਾ, “ਆਹ ਭਈ, ਕੱਢੀਂ ਜ਼ਰਾ ਪੰਜ ਕੁ ਸੌ ... ਜਾਂ ਫੜਾਈਂ ਏਧਰ ਹਜ਼ਾਰ ਕੁ ...” ਮਿੱਤਰ ਝੱਟ ਦੇਣੇ ਦੇ ਦੇਂਦਾ, ਪਰ ਕਦੀ ਪੁੱਛਦਾ ਨਾ, ਕਾਹਦੇ ਲਈਉਹਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਹਰਨੇਕ ਜੇ ਉਗਰਾਹੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਫੰਡ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਚੋਣ, ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਯੂਨੀਅਨ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਫ਼ੰਡ ਲਈ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਣਾ ਹੈਇੱਕ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸਨੇਹੀ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇਹਰਨੇਕ ਨੇ ਕੇਵਲ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਹੀ ਰੱਖੇ, ਬਾਕੀ ਮੋੜ ਦਿੱਤੇਹਰ ਕੋਲੋਂ ਯਥਾ ਸ਼ਕਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲੈਂਦਾ

ਕਿਸੇ ਸਨੇਹੀ ਤੇ ਬਣੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਕਨਸੋਅ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਹਰਨੇਕ ਉੱਡਕੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾਉਸ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਉਹ ਮਿੱਥਕੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਸੋਚਦਾ, ਵਿਉਂਤਾਂ ਘੜਦਾ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾਮੇਰੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਲਜ ਸਰਵਿਸ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰੇ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਧੱਕੇ ਦੇ ਝੱਖੜ ਝੁੱਲੇ ਸਨਇੱਕ ਵਾਰੀ 1985 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਐੱਡ. ਦਾਖ਼ਲੇ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਵੇਲੇਇਹ ਨਿਰੋਲ ਬਦਲਾਖੋਰੀ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਸਨਮੈਂ ਯੂਨੀਅਨਵਾਦੀ ਸਾਂਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਕਾਜ਼ ਤੇ ਡਟਕੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਂਦਾ ਸੀਝੱਖੜ ਚੜ੍ਹੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਤੇ ਕਹਿਰ ਨਾਲ ਸਨਪਰ ਸਨੇਹੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਰਕੱਢ ਇਲਾਕਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾਬਦਲਾਖੋਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਗਈਇਨ੍ਹਾਂ ਧੱਕੜਸ਼ਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰਨੇਕ ਸਰਾਭਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਕਲ ਅਤੇ ਸਾਹਸ ਦਾ ਫੰਨ ਖਿਲਾਰੀ ਮੇਰੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਹੁੰਦਾਇਕੱਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਬੰਦੇ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਵੇਲੇ ਹਰਨੇਕ ਕਹਿੰਦਾ, “ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਐਜੇ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੋਰਚਾ ਲਾਉਣਾ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਵਿਦਾਈ ਸਮਾਰੋਹ ਕਮੇਟੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀਉਹੋ ਗੱਲ ਹੋਈਚਾਲਾਂ ਨਿਸਫਲ ਹੋ ਗਈਆਂਇਲਾਕੇ ਨੇ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਢੁੱਕਵਾਂ ਪੰਡਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਭਾਵਭਿੰਨਾ ਸ਼ਾਨਮੱਤਾ ਵਿਦਾਈ ਸਮਾਰੋਹ ਆਯੋਜਤ ਕੀਤਾਸਟੇਜ ਤੇ ਦਸਤਾਰਾਂ, ਸ਼ਾਲਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮੋਮੈਂਟੋਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਕਾਲਜ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਅੜਚਣਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਸ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਾਸਤੇ ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆਇੰਨੀ ਕੰਨਸੋਅ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਯਾਰਾਂ ਦੀ ਸੱਥ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਹਰਨੇਕ ਸਿੰਘ ਸਰਾਭਾ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਸੀਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਸੰਚਾਲਕ ਅਤੇ ਮੋਹਰੀ ਸੀ ਉਹ ਮੇਰਾ, ਸਾਡਾ ਤੇ ਸਾਡੀ ਸੱਥ ਦਾ ਉੱਚ ਦੁਮਾਲੜਾ ਜਿਗਰੀ ਦੋਸਤ ਹਰਨੇਕ ਸਰਾਭਾਉਸਦੀਆਂ ਸਾਂਝਾਂ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਾਂ ਇਲਾਕੇ ਦਿਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂਉਹਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੇ ਪੂਰਾ ਇਲਾਕਾ ਹੀ ਢੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ

ਉਹ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜਸਟਿਸ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ, ਐੱਮ ਐੱਲ ਏ ਗਿਆਨੀ ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਲਿਟ, ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੱਸੋਵਾਲ, ਆਦਿਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਟਕਵਰਤੀ ਰਿਹਾ ਸੀਪ੍ਰੋ. ਹਰਭਜਨ ਦਿਉਲ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ ਪੰਜਾਬ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਏ.ਐੱਮ. ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਬਿਜਲੀ ਬੋਰਡ, ਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨੰਬਰ ਵੰਨ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਧਾਰ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸਹਿਪਾਠੀ ਸਨਪਿੱਛੋਂ ਦਿਉਲ ਪੰਜਾਬ ਕਾਲਜ ਟੀਚਰ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀ ਬਣਿਆਉਹਦੇ ਵੱਲੋਂ ਹੜਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਨਾਹਰਾ ਵੰਨ ਸਟਰਗਲ ਵੰਨ ਫਾਈਟ, ਟੀਚਰਜ਼ ਸਟੂਡੈਂਟਸ ਮਸਟ ਯੂਨਾਈਟਦਾ ਹਰਨੇਕ ਕਈ ਵਾਰੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾਉਹ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਇੰਨਾ ਭਲਾ ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂਪੂਰੇ ਸਿਰੜ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਰਸੂਖ ਨਾਲ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਵਲ਼-ਵਲੇਵਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਤੇ ਫਿਰ ਪੱਕਾ ਕਰਵਾਇਆਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਉਹ ਕਾਰਨਾਮੇ ਅਭੁੱਲ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਅੰਤ ਸਮਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਤੇ ਆਉਣਾ ਹੈ, ਹਰਨੇਕ ਤੇ ਵੀ ਆ ਗਿਆਸਮਾਂ ਜਿਹੜਾ ਕਾਲੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਾਮਰੇਡ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਘਸਰਕੇ ਲੰਘਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀਪਰ ਉਹਦੇ ਸ਼ਖ਼ਸੀ ਗੁਣ ਉਸ ਅਣਹੋਣੀ ਤੋਂ ਹੱਥ ਦੇ ਬਚਾਉਂਦੇ ਰਹੇਆਖਿਰ, ਅਟੱਲ ਹੋਣੀ ਟਲ਼ਦੀ ਨਹੀਂ! ਹਰਨੇਕ 23 ਨਵੰਬਰ, 2016 ਨੂੰ ਅੱਠ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਭਰਪੂਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭੋਗ ਕੇ ਸਭ ਸਨੇਹੀਆਂ ਨੂੰ ਫਤਿਹ ਬੁਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈਪਰ ਉਸ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਫਖ਼ਰ ਨਾ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਉਹ ਉੱਚ ਦੁਮਾਲੜਾ ਆਗੂ ਸਾਡੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾਸਰੂਪ ਉੱਕਰ ਗਿਆ

ਆਓ! ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਸੇ ਆਨ-ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਜੀਵੀਏ, ਵਿਚਰੀਏ! ਆਪਣੇ ਸੂਰਮੇ ਸਾਥੀ ਹਰਨੇਕ ਸਰਾਭਾ ਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਹੈਇਸ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਰੂਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡੇ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਕਬਰ ਸਦਾ ਜੀਵਤ ਰਹੇਗੀਨਾਮ ਫ਼ਕੀਰ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਹੂ ਕਬਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵੇ ਹੂ

*****

(523)

ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰੋ: (This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.)

About the Author

ਪ੍ਰਿੰ. ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ

ਪ੍ਰਿੰ. ਬਲਕਾਰ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ

Principal Balkar Singh Bajwa (Gurusar Sudhar)
Brampton, Ontario, Canada.
Phone: (647 - 402 - 2170)

Email: (balkarbajwa1935@gmail.com)